نواسخ (افعال ناقصه)
نواسخ درلغت ، مفرد "ناسخ" به معنـﯽ باطل كننده ﯼ حكم سابق است . يعنـﯽ به نوعـﯽ از احكام جمله هاﯼ فعليه تبعيت نمـﯽ كنند . مـﯽ توان گفت جمله هايـﯽ كه با نواسخ آغاز مـﯽ گردند ، نه اسميه ﯼ اسميه اند و نه فعليه ﯼ فعليه .
در اصطلاح به مواردﯼ چون افعال ناقصه ، حروف مشبهه بالفعل و .. گفته مـﯽ شود . (دو درس نهم و دهم)
افعال ناقصه : يكـﯽ از دلايل ناقصه بودن آن ها اين است كه با ديگر افعال فرق دارند : نيازﯼ به فاعل ندارند ، داراﯼ اسم و خبرند ، گاهـﯽ به تمام زمان ها صرف نمـﯽ شوند (مانند لـَيْسَ) و ..
محل : برسر جمله هاﯼ اسميه
عمل : رافع اسم ، ناصب خبر
كان
(بود) : صرف در تمام زمان ها و صيغه ها
كانَ (ماضـﯽ) ، يَكونُ (مضارع) ، كـُنْ (امر)
لـَيْسَ (نيست) : فقط به همين صورت صرف مـﯽ شود .
افعال ناقصه صارَ (شد، گشت، گرديد) : صرف در تمام زمان ها و صيغه ها
صارَ(ماضـﯽ) ، يَصيرُ(مضارع) ، صِرْ(امر)
أصْبَحَ (شد، گشت، گرديد) : صرف در تمام زمان ها و صيغه ها
أصْبَحَ (ماضـﯽ) ، يُصْبـِحُ(مضارع) ، أصْبـِحْ (امر)
مادامَ (تا زمانـﯽ كه) : فقط به همين صورت صرف مـﯽ شود .
** با اضافه شدن افعال ناقصه به جمله هاﯼ اسميه ، به مبتدا اسم افعال ناقصه و به خبر، خبرافعال ناقصه مـﯽ گوييم .
صارَ(ماضـﯽ) ، يَصيرُ(مضارع) ، صِرْ(امر)
أصْبَحَ (شد، گشت، گرديد) : صرف در تمام زمان ها و صيغه ها
أصْبَحَ (ماضـﯽ) ، يُصْبـِحُ(مضارع) ، أصْبـِحْ (امر)
مادامَ (تا زمانـﯽ كه) : فقط به همين صورت صرف مـﯽ شود .
** با اضافه شدن افعال ناقصه به جمله هاﯼ اسميه ، به مبتدا اسم افعال ناقصه و به خبر، خبرافعال ناقصه مـﯽ گوييم .
